Lifandi fyrirmyndir skldsagnapersna

Helga Kress hlt erindi ar sem hn fjallai um skldsgur sem byggja lfi ekkts flks slandi, og sagi m.a.: Fleiri hafa ntt sr raunverulegar persnur skldsgum, m.a. Halldr Laxness, egar Magns Hjaltason var a lafi Krasyni, en Helga sagi m.a. a munurinn vri s a Halldr skaai ekki snar persnur.Skyldu lafur Thors, Bjarni Benediktsson, Jnas fr Hriflu og lafur Fririksson hafa fallist a? Ea fjlskyldur eirra? Hvernig getur fyrrverandi prfessor bkmenntafrum sagt vlka vitleysu? etta segir konan ekki af vanekkingu, heldur af vilangri jlfun a tlka bkmenntir af eigin getta. Hn sagist ekki hafa tma anna en skldsgu Hallgrms Helgasonar, Konan vi 1000 grur. Mr fannst etta gt saga, og ekki fyrirmyndinni til hnjs, stulaust a breyta nfnum sem allir gtu s gegnum, Sveinn Bjrnsson forseti, og .u.l. En a er einkennandi fyrir ennan fyrrverandi prfessor bkmenntum a vilja helst hindra tgfu skldverka af tillitsemi vi raunveruleikann! En hver er svo vitlaus a leita skldsgum a upplsingum um hvernig flk var og hva gerist rauninni? Skldsgur eru tilbningur, a ttu allir a vita.

ESB aild slands

Stuningsmenn ESB-aildar slands finnst mr urfa a tskra etta:

1. Hvernig hefi fari fyrir Grikkjum - og rum - kreppu eirra n, hefu eir ekki veri bundnir af evrum?

2. Hvernig hefi kreppan fari me slendinga, hefu eir haft evrur sta krna, egar hruni var?

Rkstutt hefur veri a hruni hefi ori margfalt verra, v Selabanki Evrpusambandsins hefi teygt yfirdrttarvitleysunni.

Ennfremur hefur veri rkstutt a til ess a eitthvert landsvi geti haft sameiginlega mynt, urfi a a hafa sameiginlega fjrmlastjrn. En v fer auvita vsfjarri sundurleitum hagkerfum Evrpurkja.

Svar skast!


Borgarahreyfingin og stjrnlagaing

g sat kosningafund Jnshsi Kaupmannahfn kvldi 16. aprl. ar var margt frlegt a heyra og mltist fulltrum frambjenda vel. Eitt vakti srstaka athygli mna. Fulltri Borgarahreyfingarinnar sagi eitthva lei, a brnt vri a halda stjrnlagaing til a endurskoa slensku stjrnarskrna, tt v hefi n veri fresta. En hreyfing hans vildi ekki lta kjsa til essa stjrnlagaings, heldur tti a velja AF HANDAHFI rtak r jskrnni til a sitja a. San mttu eir fulltrar kveja srfringa sr til rgjafar, og einhverjar fleiri krsidllur komu til, sem g nam ekki fluginu.
etta er a sna hlutunum hvolf. Til a semja stjrnarskrrbreytingar ekki a kveja til Gunnu Bakka, Jn Jnsson og flk eins og mig, sem aldrei hfum fengist vi slk mlefni og ekkjum ekki til eirra. Auvita a kveja til ess flk sem hefur sett sig inn mlin. Srmenntaa lgfringa, framflk r stjrnmlaflokkum og stjrnsslu, og gjarnan srfringa eins og Bjrn Stefnsson Reykjavkurakademu sem rum saman hefur rannsaka mis form lris. Hvernig a velja etta flk? Besta aferin er vntanlega a ska eftir framboum og kjsa r eim. Svo egar stjrnlagaing hefur gert snar tillgur gjarna me mismunandi valkostum sem velja r a leggja tillgurnar fyrir almenning jaratkvagreislu.
mislegt m finna a atvinnustjrnmlamnnum sumum hverjum. En essi frnlega tillaga Borgarahreyfingarinna snir a atvinnustjrnmlamenn eru miklu fremri stjrnmlafskurum og lskrumurum.


Refur dr hrpu si

rnasafni Kaupmannahfn er g lestrarhpi samt sumu starfsflki Fornmlsorabkar slensku. N erum vi a lesa Morkinskinnu, sem segir sgu Noregskonunga fr Haraldi harra fram 12. ld. Hn er mjg vel oru va og skemmtilegar sgur henni, t.d. Sneglu-Halla ttur, sem margir kannast vi. Tilhlkkun er a brtt birtist Morkinskinna slenskum fornritum.
Sveinkatti Morkinskinnu segir a um aldamtin 1100 sendi Magns konungur bo til Sveinka sem r fyrir hrainu ar sem Gautaborg er nna, og krafi hann um skatt. Sveinki svarar remur atlgum. ar koma fyrir lkingar, sem stai hefur mrgum a skilja. En mr snist a vegur eftir skringar Aalsteins Eyrssonar, listmlara m.m. r fkk g framsendar tlvupsti og leyfi mr a tilfra nokku r. Ekki vi a hafa a orrtt, og endursegi g bara meginatrii um oralag sem var kemur fyrir fornritum: "Era hlums vant, kva refr, dr hrpu at si".

1.Aalsteinn segir a "draga e- at si" merki a draga e- eftir s, og lesa beri: "era hlunns vant ..." Era merkir: er ekki.
2.Hlunnur er spta ea hvalbein sem btur er dreginn eftir landi (til a drtturinn veri lttari) - ar er komin tenging vi a a draga. Refurinn segi a hann s svo sterkur a hann urfi engan bna til a draga a sem hann dregur.
3. seinni parturinn, lsingin astunum, geri tilsvari fyrri partinum hlgilegt.
4. v a er frekar auvelt a draga hluti eftir svelli, srstaklega ef a eru lttir hlutir.
5. Harpa er frekar ltt - en furulegt a refurinn s a vlast me hljfri svellinu.
6. Reynt hefur veri a laga etta eitthva me v a gera r fyrir a "harpa" merkti arna hrpuskel - en engin dmi su um a, hvorki fyrr n sar a "harpa" s eirri merkingu. Og af hverju er refurinn me hrpuskel? - er etta vi sjinn? er sinn hafs?

Svo langt vitna g til Aalsteins. Tilgtan um a "harpa" merki essu sambandi hrpuskel er fornslenskri orabk Gubrands Vigfssonar fr miri 19. ld, sem jafnan er kennd vi kostarann, breska aumanninn Cleasby.
Rtt er a mis tilsvr Sveinka eru torskilin hvert um sig, en mr snist unnt a n skilningi ef au eru tekin samhengi og liti astur hans, hann hefur miki og traust fylgi heimahrai snu, og er Osl me 500 manna lii, en er arengdur af sendimnnum konungs, eir mla fagurt, en hann m tla a honum s mikil htta bin, sami konungur er nbinn a lta hengja tvo lenda menn fyrir uppreisn gegn sr. Reyndar minnir sendimaur konungs a, svo vinsamlega sem hann annars talar. Svo Sveinki stendur snu, rjskufullur, en andmlir ekki berum orum, er svolti rgtulegur. Deilur og reii magnast stig af stigi milli hans og Sigurar talsmanns konungs.
egar or ykir ankannalegt samhengi, gefst oft vel s tilraun a skipta um or. Ef sett er karl ea kerling sta refs hr a ofan, glatast nokku svipa og ef sett er hundur ea hestur. Hefbundi er a refur vsi til slgar, og m hn ykja einkenna sendimenn konungs hr ea hann sjlfan, alla vega ykjast eir slgir a dmi Sveinka. En hversvegna dregur refurinn hrpu? Ef sett er t.d. gs stainn (refurinn yrfti ekki a draga minni fugl, svo sem rjpu ea lu, hann bri hann kjaftinum), verur tkoman merkileg, sjlfsagur hlutur; auvita notar refur ekki hlunna til a draga fugl! Hr arf v tilvsun til mannheima, eins og felst orinu refur. fornsgum (og kvi Grms Thomsen) segir fr slaugu, sem flst hrpu. a hefur veri str harpa lk v sem sst svii hljmsveita n dgum, nett telpa gti hugsanlega dulist hljmbotninum, tt varla btti a hljminn. En a vri allt of miki afrek refsins a draga slka hrpu, hr vi a hugsa til rskrar hrpu, t.d., sem hljfraleikarinn hlt annarri hendi, en sl hinni.
En hv hrpu? Ef vi n setjum anna r mannheimum, t.d. algengt verkfri, stainn, reku ea heykvsl, verur etta allegt, ar sem harpa vsar frekar til hfingja, sendimanns Magnss konungs, sem hr er kallaur refur.
Ragnar nundarson tengdi ( tlvupsti til mn) hrpuna vi fagurgala. a mtavel vi. er Sveinki a segja eitthva lei a undirfrull (refslegur) sendimaur konungs fari me fagurgala, sem lsir vel undanfarandi ru essa manns, og a s ykist fara ltt me etta, en hann, Sveinki, sji gegnum a. Enda segir hann nst: "Snlega snuggir sveinar, kvu Finnar, ttu andra fala". Me oralagi ntmans: "a virist tla a fara a snja, sgu Finnar, eir hfu ski til slu." Enn er hr vivrun vi fagurgala, auglsingamennsku. Raunar virist Sveinki vsa til sendimanna konungs me orinu refar sar tlu sinni, egar hann segir "Putt, putt, skmm hunda, skitu refar brunn karls." Raunverulegum refum er ekki tlandi slk fyrirtekt, svo hr mun Sveinki vera a eggja li sitt, a lta ekki akomna varga vaa yfir sig eins og bjarhundarnir geru. Enda sigar hann san mnnum snum sendimann Magnsar konungs, sem komst undan me naumindum.
En af llu essu sst a etta oralag "Era hlunns vant kva refur, dr hrpu si" rs upp af eim astum sem lst er Sveinkatti Morkinskinnu, svo nnur rit sem hafa etta oralag munu hafa egi a fr Morkinskinnu, sem er eldri - hafi a ekki veri ljst fyrir. etta er Mgussgu jarls og riju mlfriritgerinni, svo sem Helle Degnbol benti mr .
framangreint oralag, gort um a urfa ekki hlunna til a draga hrpu si, vi sem h um sem lta mikinn, en af litlum burum.

Hruni


a er ekkert ntt a kreppa veri v efnahagskerfi sem rkt hefur um verld va undanfarnar aldir, og kennt er vi auvald. Frjlsri (raunar misfrjlsri!) samkeppni fylgir offramleisla vrum sem ttu sluvnlegar, san kemur slutrega, gjaldrot o.s.frv., svo aeins eitt s tali. Slkar kreppur hafa rii yfir heiminn hva eftir anna meira en ld. En sjaldan hafa r ori eins svakalegar og n, einkum hefur sland aldrei ori fyrir ru eins. Skringin virist mr liggja augum uppi. Um langt skei hafa svokallair nfrjlshyggjumenn prdika a best s a lta fl markasins einr, ll rkisafskipti su til ills eins. Nei, a hefur n snt sig a auvita vera sumir stjrnlausir grgi og v arf opinbert eftirlit og ahald rkisins. Enda eru til srstakar stofnanir sem eiga a annast a, Fjrmlaeftirlit og Selabanki. r brugust bara hlutverki snu, og virist nrtkt a kenna um fyrrgreindum rri nfrjlshyggjumanna gegn rkisafskiptum, hann hefur lengi drottna slenskum fjlmilum.
Bankarnir hfu ur tiltekna bindiskyldu, leggja skyldu eir f til hliar hlutfalli vi lnveitingar. essi bindiskylda bankanna var skert. Hefu eir fari hausinn ella? Hr kemur til byrg Selabankans og auvita yfirboara hans rkisstjrn. etta flk a vkja r eim stum sem a svo augljslega ekki gat valdi. a er haft eftir Dav Oddssyni a fundum Selabankastjrnar hafi honum hundleist etta hagfrikjafti, sem hann botnai ekkert . Er ekki lngu tmabrt a maurinn vki? Ekki arf a ttast um afkomu hans, lkt margra annarra slendinga. a hefur snt sig a essa bindiskyldu bankanna arf.
N boa sumir jarstt og allsherjarfyrirgefningu afglapa efnahagslfinu. En etta fyrirgefningarkjafti undir fyrirsgninni "Allar erum vi syndugar systur" er bara til a drepa llu dreif, og reyna ekki einu sinni a skilja hva fr rskeiis. Jafnvel sannkristi flk boar einungis fyrirgefningu eim sem irast gera sinna, uppgjr arf. Enda vri hlgilegur dnaskapur a segjast fyrirgefa flki eitthva sem a ykist hafa gert rtt. a t.d. vi um forstumann "Fjrmlaeftirlitsins" svokallaa, sem sagi a a hefi fylgst me a "ekkert lglegt" hefi veri gert trsinni. Var a ng? tti ekki eftirliti a fylgjast me v lka hvort eitthva vri rlegt, httulegt?
Sagt hefur veri a meal mtmlenda su sundurleitir hpar, einnig vonsviknir verbrfabraskarar. En hvaa mli skipta eir? Er ekki aalvandamli afkoma slensks aluflks? Mr snist full sta til a hafa hyggjur af henni, me fyrirsjanlegt atvinnuleysi strum stl og gengistrygg hsnisln. Ennfremur er nna hugsandi fyrir unga slendinga a stunda framhaldsnm erlendis, og rur miklu a auka menntun landsmanna til a skapa n atvinnutkifri.
Mestu skiptir a til a forast svipaar hrakfarir sar verur a upplsa ferli, hversvegna hruni var.
Auvaldinu fylgja hjkvmilega kreppur hva eftir anna, a hefur sagan snt. En v miur virist ekki vera nein grundvallarandstaa gegn auvaldi slandi. Ekki einu sinni Vinstrigrnir hafa ssalisma stefnuskr sinni mr vitanlega. Og v tmarmi er htta a upp komi fassk hreyfing, krafa um gjrri, and tlendingum og fleira af v tagi, sem mestu bli olli sustu ld.


Rsa Lxembrg

Fyrir ratugum valdi g og ddi nokkur rvalsrit
Rsu Lxembrg. etta tti a vera kilja hj Mli og menningu,
bkaflokki ess um marxisma. En bi var a bkurnar hf ltt selst,
og svo fr mr eins og lterstrarmnnum um mija 16. ld, sem
ttuust a vkja t af rttlnu ef ekki vri haldi oralagi
frumtexta, svo ing mn var heldur bjrguleg. g hefi n grafi
hana fram og btt eftir fngum, og lagt t neti, essa vefsl:

http://rosaluxemburgislensku.blogspot.com

Vona g a i hafi ngju af, og lti berast. Nest undirskrift
minni eru greinasfn mn, einnig vefslum. S slenska fjallar mest
um bkmenntir, en s danska er rsir nnustu vini og flaga. Vel
gagnist!


Stjrnarttaka VG?

Furulegt var a lesa leiara Mbl. ar sem forysta VG var talin fyrir "a klra mguleikum stjrnarsamstarfi vi Sjlfstisflokkinn"! a vantai bara upplsingar um hva skpunum slk rkisstjrn tti a hafa a mlefnagrundvelli, hva gti hn gert, sem arir flokkar vildu ekki? Auvita hefi a veri plitskt sjlfsmor fyrir VG a gera einhverja samninga vi haldi. Meira klri a au skyldu ekki kla sr! Ssalskur flokkur, sem segist vilja afnema auvaldskerfi, getur ekki tt hlut a stjrn ess. Hann hefur langmest hrif stjrnarandstu, a leia barttu aluflks fyrir rttindum ess og hagsbtum, gegn stjrnvldum. Nlegt dmi fr Noregi er umhugsunarvert. Fyrst stjrnuu kratar a htti Tony Blair og co, og tpuu gfurlegu fylgi - og vldum - eirri nfrjlshyggju, elilega tk svo vi hgristjrn me samskonar stefnu. sluu kratar um og rku vinstri stjrnarandstu samt SV (Socialistisk venstreparti). eir komust svo aftur til valda, og n var SV me. Afleiingin var s, a a var engin vinstriandstaa ingi, og n sgur stjrnin meira til hgri.

Vegna ratuga bsetu erlendis ekki g ekki flokkinn Vinstrigrna, veit ekki hvort hann er byltingarflokkur. En um byltingarflokka gilda eftirfarandi glefsur r riti Rsu Lxembrg fr 1900-1901 (Die sozialistische Krise in Frankreich):

Munurinn ssalskri stefnu og borgaralegri er s, a ar sem ssalistar eru andstingar alls hins rkjandi kerfis, eru eir grundvallaratrium bundnir vi stjrnarandstu borgaralegu ingi. Mikilvgasta verkefni ssalista ingi er a upplsa verkalsstttina. Og a leysa eir fyrst og fremst af hendi me kerfisbundinni gagnrni rkjandi stefnu. En a er svo langt fr a stjrnarandstaa grundvallaratrium tiloki hagnta, reifanlega vinninga, beinar umbtur, framfaraskn, a hn er einmitt eina virka leiin til a n slkum hagntum vinningum, almennt tala fyrir srhvern minnihlutaflokk, og gildir etta alveg srstaklega fyrir ssalista.

Ssalistar eiga ekki mguleika a lta samykkja stefnu sna ssalska byltingu - af borgaralegum ingmeirihluta.- (Borgaralegur kallast s sem miar stjrnmlastarf sitt vi a auvaldskerfi standi fram). v eiga eir ekki um anna a velja en a neya hinn borgaralega meirihluta til tilslakana stugri barttu. Me gagnrni stjrnarandstu n eir essu fram rj vegu: eir veita borgaralegum flokkum httulega samkeppni me v a ganga lengst allra krfuger, og ta eim annig fram me rstingi kjsendafjldans, einnig me v a afhjpa rkisstjrnina fyrir jinni og orka annig stjrnina me almenningslitinu, loks dregur gagnrni eirra, innan ings og utan, stugt meiri alufjlda a eim, annig vera eir a afli, sem rkisstjrn og borgarasttt vera a taka tillit til.

Vissulega geta ssalistar vari borgaralega rkisstjrn falli, sem illskrri kost, svo lengi sem eir geta kni hana til umbta. En gangi eir slka rkisstjrn snst tafli vi, geta borgaralegir samstarfsailjar eirra hta stjrnarslitum, stti ssalistar sig ekki vi einar agerir eftir arar.

Og ssalistar fara a rttlta borgaralega stefnu rkisstjrnarinnar, v ella mtti spyrja hva eir geru slkri stjrn.

Allt anna ml er tttaka bjarstjrnum. Satt er a a bjarstjrnir og borgarstjrar hafa meal annars a hlutverk a stjrna og a sj um framkvmd borgaralegra laga. En sgulega s eru bjarstjrnir og rkisstjrn algerlega andst fyrirbri. Rkisstjrnin er lkamningur mistrs rkisvalds, en bjarstjrn vex upp r sjlfsstjrn stanum kostna mistringarinnar, sem frelsun undan mistringunni. Eiginlegt eli rkisstjrnarinnar eru srstk tki drottnunar borgarastttarinnar: mlefni hers, kirkju, viskiptaml, utanrkisml. En bjarstjrn er srstaklega tilkvdd a fst vi menningar- og efnahagsml, .e. au mlefni sem vera vifangsefni ssalsks samflags, eftir a stttaskipting hverfur. Sgulega s eru v rkisstjrn og bjarflag andstir plar ntmasamflagi. . Barttuaferir ssalista gagnvart essu tvennu vera v gerlkar: Rkisstjrn ntmarkis er lkamningur drottnunar borgarastttarinnar, og a er hjkvmileg forsenda sigurs ssalista a ryja henni r vegi. Sjlfstjrnin er framtarafl, sem ssalsk bylting kemur til me a tengjast jkvan htt.


tfr rbergs og fleira

Um tfr rbergs og fleira

Nlega las g ga bk, Skldalf eftir Halldr Gumundsson. ar gefst vel a fjalla um tvo jafnaldra en lka rithfunda, rberg og Gunnar Gunnarsson. eir varpa ljsi hvor annan samanburinum, og tarleg umfjllun Halldrs veitir sannfrandi svr vi gmlum, mikilvgum spurningum. Esperant var svo miklu sigurstranglegra sem verandi heimsml ratugunum milli stra en n er, a kf stundun rbergs vi a ml m mjg lklega hafa veri lausn vanda slenskra rithfunda, sem ttu um a a velja a skrifa fyrir mjg lti samflag, og reyna san a f verk sn dd, ea a skrifa mli strri jar, eins og Gunnar geri. Kenning Halldrs er a rbergur hafi tla sr a gerast aljlegur hfundur esperant. En sjst ess nokkur merki, a hann hafi sent fr sr meiri httar rit sn v mli? Einnig er hr sannfrandi svar vi eirri leitnu rgtu, hversvegna svo afkastamikill rithfundur sem Gunnar var, skyldi nokkurnveginn htta skldskap seinni heimsstyrjld, rtt rmlega fimmtugur, egar margir rithfundar eru fullu fjri. a var hann lka, en falli hefur veri skaplegt, a frtta helstu samstarfsmenn sna um tbreislu bka hans mikilvgasta bkamarkai hans, skalandi, hengda fyrir glpi gegn mannkyninu. Og tt Gunnar vri frleitt nasisti til ess bendir ekkert -, hafi hann svo mikil og vinsamleg samskipti vi Nasistarki, a hrun ess hefur veri honum fall, eins og Halldr rekur, en ur rakti a vel Sveinn Skorri Hskuldsson me fleiri skringum ( Tmariti Mls og menningar, 1988).
Enda tt rbergur hafi miki skrifa um eigin vi, var full rf a fjalla um a efni r gagnrnni fjarlg, flki hefur htt til a tra honum um of bkstaflega, t.d. frnlegu sjlfshli, eins og egar hann sagist einn manna kunna a lesa hs, .e. a sj hvernig au voru hugsu, ea hvernig lfshttum au einkenndust af. Hvernig hefi hann tt a geta vita a enginn annar si a?
Vita er a n vinna hfundar a srstkum bkum um hvorn essara hfunda, og r geta ori arfar og gar, einkum ef meira er fjalla um listrn srkenni verka essara hfunda en hr er gert. Elilega voru v takmrk sett hr, enda bkin lng og um miki efni.

Halldr fjallar m.a. tarlega um dagbkur rbergs, n ess a nefna fyrri umfjllun, en a er almenn vinnuregla frimanna a gera grein fyrir slku, og hverju eir su ar sammla ea sammla, og me hvaa rkum.
Reyndar hafi g fjalla um essar dagbkur ur, hr Lesbk Mbl ( grein m sj vefsl minni: httm://oernolafs.blogspot.com). ar hafi g m.a. leitt rk a v a mikilvg persna slenskum ali, "Elskan hans rbergs" vri skpu r dagbkarfrslum hans um tvr askildar persnur; fyrsta lagi um Arndsi Jnsdttur 1912, og ennfremur um Tryggva Jnsson, 1916. etta tekur Halldr upp, og hefur smu dmi og g hafi tilfrt um textalkingar um Tryggva (lsing fjalls sem rifjar upp samfundi). g held a rbergur hafi hloti a vita hva hann var a segja egar hann jtai st sna rum karlmanni, og lt frslu standa, margritskoari dagbk sinni. Hann var rmlega hlfrtugur, og hafi tt vingott vi konur, svo sem frgt er ori Ofvitanum. okkar vsnistmum finnst mr alveg stulaust a reyna a draga fjur yfir etta fari frgs rithfundar.

Hitt hefur Halldr ekki vita, a g tk myndina af jararfr rbergs, sem hann hefur bls. 397. Tildrg ess voru, a g var nbinn a eignast nokku vandaa myndavl, og var me berandi ljsmyndadellu. Samkennari minn vi Hamrahl, esperantistinn rni Bvarsson kom a mli vi mig og sagi a jararfr rbergs yri nsta morgun Fossvogi, og spuri hvort g vildi ekki taka myndir af henni. Mig minnir a hann skilai essari bn fr orvaldi rarinssyni, lgfringi rbergs, sem vissulega kom jararfrina, drukkinn, og minnti fyrirmli rbergs um tfr hans, eftirmla Eddu hans:

a hann veri ekki borinn kirkju n neitt anna gushs.
A enginn prestur ea prestvgur maur veri ltinn segja yfir honum eitt aukateki or, hvorki inni hsi n neinsstaar utan gtta.
Hinsvegar ltur hfundur Eddu a alveg kra milli hluta, hvort leikmenn tuldri eitthva yfir moldum hans ea enginn mli ar einu ori. Engar rellur geri hann sr heldur taf v, hvort sungnir veri slmar yfir skrokk hans dauum ea kyrjaar veraldlegar vsur ea hvort allir egi ar unnu hlji. Mrgu ru gilegra myndi honum finnast, ef eyra hans legi Internationalinn upp pallskr astralplansins.

Ekkjan Margrt fr ekki allskostar a essu, heldur hafi mlamilun a f fornflaga rbergs, sra Gunnar Benediktsson, sem var httur prestskap fyrir hlfri ld, til a tala yfir lki rbergs inni kapellunni, og voru ar a auki aeins systir hennar og Matthas Johannessen, minnir mig. Gunnar var san spurur hva hann hefi sagt yfir rbergi, og svarai a a gti hann ekki muna, v hann hefi allan tmann veri a hugsa: "Ekki nefna gu, ekki nefna Jes".
Nema hva, egar kistan var borin t r kapellunni, bei ar einvalali Fylkingarinnar undir rauum fnum og hsglotti orvalds lgmanns. San var arka moldartroninga, illfru og krkalei, a tekinni grf, og kistunni skkt hana, mean sunginn var Internationalinn, a fyrrgreindum fyrirmlum rbergs, undir forsng Birnu rardttur. hlt mgkona rbergs fyrir eyrun, svo sem sst myndinni, en Matthas horfir ungbinn til himins. 
Tveimur vikum sar nefndi rni vi mig, a Margrt vildi gjarnan f essar myndir mnar. Svo g fr til hennar a kvldi bina a Hringbraut, og tk hn akksamlega vi, en klkknai hvert sinn sem hn nefndi rberg.
etta var spaugilegasta tfr sem g hefi veri vi, og kemst aeins tfr Sverris Kristjnssonar sagnfrings nmunda vi hana. En ar greip drukkinn kirkjugestur hva eftir anna hstfum fram fyrir presti, og sagi hann fara me helvtis kjafti. Hannibal Valdimarsson sat vi hli hans og sagi honum hastarlega a egja, en hinn sagist hafa lofa vini snum Sverri a skandalsera vi jararfr hans, og g stend sko vi mn lofor.


Kreddufesta um yfirlitsverk

UNDARLEGT var a lesa grein nnu Bjarkar Einarsdttur Lesbk Mbl. 2.jn. Vitaskuld er rttmt gagnrni hennar tvfeldni egar flk ykist mevita um tilgangsleysi verks sem a vinnur. En er etta ekki nokku kt? Er ekki hugsunin frekar s, a etta verk hafi vissulega snar takmarkanir, en jafnframt geri a gagn a vissu marki, og rauninni s ekki betra kostur?

Vilji flk anna bor hafa rithfundalaun, sem geri hfundum kleift a helga sig ritstrfum, verur einhver a velja r umsknum, enda tt dmnefndarstar geri sr ljst a eir hafa ekki vsindalegan mlikvara bkmenntagi, og vel gti umskjandi framtinni unni betri verk en hingatil, slks eru mmrg dmi. Einnig vita allir sem til ekkja, a yfirlitsrit um t.d. bkmenntasgu eru missandi eim sem vill kynna sr bkmenntir einhvers lands ea tmabils – enda tt allir viti a slk yfirlitsrit hljti alltaf a vera umdeilanleg, og su raunar endurunnin hva eftir anna. a er n einmitt einn aalkosturinn vi slk yfirlit, a au vekja umrur, deilur, svo fremi a hfundar eirra skirrist ekki vi a fella afdrttarlausa dma, segja rkstuddan kost og lst verkunum, svo sem Jn Yngvi boai, og msir gera slenskri bkmenntasgu. v finnst mr Anna alltof kreddufst dmum snum:

"Ef frimaur gerir sr fulla grein fyrir eim annmrkum sem einkenna yfirlitsritin, skilur a au eru oftast einfaldanir flknum hlutum og a flest loka au frekar en opna fyrir samrur, eins og umran um slensku bkmenntasguna hefur snt, svo ekki verur um villst [...] a tti nefnilega ekki a vera hgt a halda fram a skrifa yfirlitssgu, a minnsta kosti ekki n ess a s saga yri ekkjanleg eftir[...] eru flokkadrttir og kvar einkennandi fyrir Bkmenntasguna nju. ar eiga sr hvorki sta samrur n tk, rtt fyri a hfundar komi r lkum ttum, skrifi lkan texta o.s.frv."

Eins og g rakti (Mbl. 2.des. 2006) rekja msir hfundar slensku bkmenntasgunnar mismunandi tlkanir smu bkmenntaverka. Hvernig er hgt a halda v fram a slkt "loki frekar en opni fyrir samrur", ar eigi "sr hvorki sta samrur n tk"?!

oernolafs@gmail.com

Hfundur er bkmenntafringur Kaupmannahfn.


Um bloggi

Örn Ólafsson

Höfundur

Örn Ólafsson
Örn Ólafsson
Bkmenntafringur, bsettur Kaupmannahfn. Sj ennfremur www.oernolafs.dk \%a http://oernolafs.blogspot.com \%a http://journals.aol.com/oernolafs/artikler
Jl 2017
S M M F F L
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Njustu myndir

  • Örn53
  • ...berlindemo

Heimsknir

Flettingar

  • dag (22.7.): 0
  • Sl. slarhring: 0
  • Sl. viku: 0
  • Fr upphafi: 4402

Anna

  • Innlit dag: 0
  • Innlit sl. viku: 0
  • Gestir dag: 0
  • IP-tlur dag: 0

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband